actualiteit

Nieuwe expositie in de bushalte: Joost Swarte

Voor de 21e expositie in de Bushalte van Rietveld, geopend op 24 september 2026, ontwierp Joost Swarte zes panelen over de landschappelijke en niet altijd zichtbare omgeving van Eindhoven. Dankzij de tl-verlichting in de zuil verandert ieder beeld zodra het donker wordt. Zo combineert elk paneel twee werelden: bouwen en veeteelt, keuken en tuinbouw, slapen en autoverkeer, media en vogels, badkamer en waterland, en verleden en toekomst.
De internationaal gerenommeerde striptekenaar en grafisch ontwerper is geen onbekende in Eindhoven: hij studeerde aan de Academie Industriële Vormgeving, de voorloper van Design Academy Eindhoven. Swarte staat bekend om zijn karakteristieke klare lijn: een heldere, precieze tekenstijl met scherpe contouren. Naast strips maakte hij talloze illustraties, posters, postzegels, tijdschriftomslagen en grafische ontwerpen. Zijn werk verscheen onder meer in Vrij Nederland, Humo en Abitare. Vanaf de jaren tachtig kreeg hij internationale erkenning, onder meer door zijn deelname aan het stripfestival van Angoulême in Frankrijk. Zijn werk kenmerkt zich door een combinatie van humor, precisie en een sterk gevoel voor vormgeving.

Maar Swarte is van meer markten thuis. Architectuur werd een steeds belangrijker onderdeel van zijn werk, eerst op papier en later ook in gebouwde vorm. Tijdens zijn openingslezing schetste hij hoe deze belangstelling zich in de loop van zijn carrière ontwikkelde. Al tijdens zijn studiejaren in Eindhoven, begin jaren zeventig, begon Swarte met het publiceren van strips, eerst in zijn eigen tijdschrift Modern Papier. In de strip Van der Hoek en Hakema doen de Betonproef uit 1972 is zijn belangstelling voor architectuur al duidelijk zichtbaar. Het verhaal is een parodie op het Cityplan van Van den Broek en Bakema, het grootschalige stadsvernieuwingsplan dat destijds de gemoederen in Eindhoven bezighield.

Kenmerkend voor Swarte’s werk is zijn vermogen om met één zorgvuldig gekozen scène een heel verhaal te vertellen. Architectuur speelt daarin vaak een prominente rol. Echter, wat gebeurt er wanneer een striptekenaar zich daadwerkelijk met architectuur gaat bemoeien? Gebouwen in strips lijken immers eerder op papieren filmdecors dan op echte architectuur. Een tekenaar kan de meest fantastische constructies bedenken zonder rekening te hoeven houden met de vraag of ze werkelijk gebouwd kunnen worden.

Swarte ging die uitdaging wel aan. Op basis van zijn tekeningen ontwikkelde hij samen met Mecanoo Architecten een nieuwe schouwburg voor Haarlem: de Toneelschuur. Wie het theater bezoekt, herkent zowel aan de buitenkant als in het interieur duidelijk de hand van de tekenaar. Daar bleef het niet bij. Samen met HER architecten realiseerde Swarte een compleet nieuw woningblok. Een unieke puzzelstuk in het centrum van Haarlem, waarbij historische gevels en grachten bepalen het beeld. Het resultaat is een complex met vijftig woonunits, van huizen tot studio’s, van penthouses tot kantoorruimtes en verzorgingshuizen. Veel diversiteit met een tuin in het midden, toegankelijk voor het publiek via een steegje.

Onder meer met dit soort architectonisiche opdrachten beweegt Swarte zich moeiteloos tussen tekenen, grafisch ontwerp, architectuur en vormgeving.

Beeld: Joost Swarte in de Bushalte van Rietveld, Foto: Bas Gijselhart

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws in je inbox